กรนหรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ?

เกิดอะไรขึ้นในภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ในการกรนธรรมดา ทางเดินหายใจแคบลงและสั่น แต่อากาศยังไหลอยู่ ในภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น ทางเดินหายใจแคบจนยุบลง การหายใจช้าลง (hypopnea) หรือหยุด (apnea) นาน 10 วินาทีขึ้นไป ระดับออกซิเจนลดลง และสมองปลุกคุณชั่วครู่เพื่อเปิดทางเดินหายใจอีกครั้ง คุณมักจำการตื่นเหล่านี้ไม่ได้ แต่อาจเกิดขึ้นหลายสิบครั้งต่อชั่วโมง

Apnea (การหยุดหายใจ)

การหยุดหายใจนาน 10 วินาทีขึ้นไปขณะหลับ

Hypopnea (การหายใจลดลง)

การหายใจลดลงบางส่วนนาน 10 วินาทีขึ้นไป พร้อมกับออกซิเจนลดลงหรือการตื่น

AHI

ดัชนีการหยุดหายใจและหายใจแผ่ว (apnea-hypopnea index) คือจำนวนครั้งของการหยุดหายใจและหายใจแผ่วต่อชั่วโมงของการนอน 5 ถึง 14 คือระดับเล็กน้อย 15 ถึง 29 ระดับปานกลาง และ 30 ขึ้นไปคือรุนแรง

การตรวจการนอนหลับ

การตรวจที่บันทึกการหายใจ ออกซิเจน และการนอนหลับตลอดคืน polysomnography ทำในห้องปฏิบัติการการนอนหลับ ส่วนการตรวจภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่บ้านใช้อุปกรณ์ขนาดเล็กกว่าบนเตียงของคุณเอง

สัญญาณที่ควรสังเกต

	กรนธรรมดา	อาจเป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
การหายใจ	กรนสม่ำเสมอ	กรนแล้วเงียบไป ตามด้วยหายใจเฮือก สูดฟึดฟัด หรือสำลัก
ตอนกลางวัน	รู้สึกปกติดี	ง่วงมาก เผลอหลับโดยไม่ตั้งใจ สมาธิไม่ดี
ตอนเช้า	อาจปากแห้ง	ปวดหัวหรือรู้สึกไม่สดชื่นบ่อยๆ
สุขภาพ	ไม่มีปัญหาที่เกี่ยวข้อง	มักมีความดันโลหิตสูง และมักมีน้ำหนักเกินรอบคอ

ใน Sleep Heart Health Study ซึ่งศึกษาผู้ใหญ่ 5,615 คน คนที่รายงานว่ากรนเป็นนิสัย กรนดัง และหยุดหายใจบ่อย มีแนวโน้มเป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับระดับปานกลางขึ้นไปมากกว่า 3 ถึง 4 เท่า การเป็นเพศชาย อายุมาก น้ำหนักมาก และคอหนาก็มีผลเช่นกัน แต่น้อยกว่า ³ ความดังก็สำคัญ ในคนกว่า 1,100 คนที่ตรวจในห้องปฏิบัติการการนอนหลับ ยิ่งกรนดังก็ยิ่งมีการรบกวนการหายใจมาก ⁵

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับพบบ่อยแค่ไหน

พบบ่อยกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด ในการศึกษาที่วิสคอนซินกับคนทำงานวัยกลางคน ผู้ชายร้อยละ 24 และผู้หญิงร้อยละ 9 มีการหายใจผิดปกติขณะหลับอย่างน้อยระดับเล็กน้อย และผู้ชายร้อยละ 4 กับผู้หญิงร้อยละ 2 เป็นกลุ่มอาการเต็มรูปแบบที่มีอาการง่วงตอนกลางวัน ⁶ การประมาณการล่าสุดของสหรัฐอเมริกาพบว่าการหายใจผิดปกติขณะหลับระดับปานกลางถึงรุนแรงอยู่ที่ร้อยละ 10 ในผู้ชายอายุ 30 ถึง 49 ปี ร้อยละ 17 ในผู้ชายอายุ 50 ถึง 70 ปี ร้อยละ 3 ในผู้หญิงอายุ 30 ถึง 49 ปี และร้อยละ 9 ในผู้หญิงอายุ 50 ถึง 70 ปี ⁷ ทั่วโลก การวิเคราะห์หนึ่งประมาณว่าผู้ใหญ่อายุ 30 ถึง 69 ปีเกือบพันล้านคนเป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นอย่างน้อยระดับเล็กน้อย ⁸

คนส่วนใหญ่ไม่รู้ตัว ในการศึกษาผู้ใหญ่เกือบ 5,000 คน นักวิจัยประมาณว่าร้อยละ 93 ของผู้หญิงและร้อยละ 82 ของผู้ชายที่เป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับระดับปานกลางถึงรุนแรงไม่เคยได้รับการวินิจฉัย ⁴

วินิจฉัยอย่างไร

American Academy of Sleep Medicine แนะนำให้วินิจฉัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับด้วย polysomnography หรือการตรวจภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่บ้าน ไม่ใช่ด้วยแบบสอบถามหรือเครื่องมือทำนายเพียงอย่างเดียว ¹ แพทย์มักถามเรื่องการกรน อาการง่วง และสุขภาพของคุณ แล้วนัดตรวจการนอนหลับ คำบอกเล่าของคู่นอน หรือการอัดเสียงกรนของคุณสักสองสามครั้ง ช่วยอธิบายสิ่งที่เกิดขึ้นตอนกลางคืนได้

หากพบภาวะหยุดหายใจขณะหลับ มีวิธีรักษาที่ได้ผลดี ได้แก่ เครื่อง CPAP สำหรับหลายคน อุปกรณ์ในช่องปากสำหรับระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง และบางครั้งการผ่าตัด ดูการรักษาทางการแพทย์

แหล่งอ้างอิง

1. Kapur VK, Auckley DH, Chowdhuri S, et al. Clinical practice guideline for diagnostic testing for adult obstructive sleep apnea: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. J Clin Sleep Med. 2017;13(3):479-504. doi.org/10.5664/jcsm.6506
2. Ohayon MM, Guilleminault C, Priest RG, Caulet M. Snoring and breathing pauses during sleep: telephone interview survey of a United Kingdom population sample. BMJ. 1997;314(7084):860-863. doi.org/10.1136/bmj.314.7084.860
3. Young T, Shahar E, Nieto FJ, et al. Predictors of sleep-disordered breathing in community-dwelling adults: the Sleep Heart Health Study. Arch Intern Med. 2002;162(8):893-900. doi.org/10.1001/archinte.162.8.893
4. Young T, Evans L, Finn L, Palta M. Estimation of the clinically diagnosed proportion of sleep apnea syndrome in middle-aged men and women. Sleep. 1997;20(9):705-706. doi.org/10.1093/sleep/20.9.705
5. Wilson K, Stoohs RA, Mulrooney TF, et al. The snoring spectrum: acoustic assessment of snoring sound intensity in 1,139 individuals undergoing polysomnography. Chest. 1999;115(3):762-770. doi.org/10.1378/chest.115.3.762
6. Young T, Palta M, Dempsey J, Skatrud J, Weber S, Badr S. The occurrence of sleep-disordered breathing among middle-aged adults. N Engl J Med. 1993;328(17):1230-1235. doi.org/10.1056/NEJM199304293281704
7. Peppard PE, Young T, Barnet JH, et al. Increased prevalence of sleep-disordered breathing in adults. Am J Epidemiol. 2013;177(9):1006-1014. doi.org/10.1093/aje/kws342
8. Benjafield AV, Ayas NT, Eastwood PR, et al. Estimation of the global prevalence and burden of obstructive sleep apnoea: a literature-based analysis. Lancet Respir Med. 2019;7(8):687-698. doi.org/10.1016/S2213-2600(19)30198-5
9. Marin JM, Carrizo SJ, Vicente E, Agusti AG. Long-term cardiovascular outcomes in men with obstructive sleep apnoea-hypopnoea with or without treatment with continuous positive airway pressure: an observational study. Lancet. 2005;365(9464):1046-1053. doi.org/10.1016/S0140-6736(05)71141-7